Toon menu

Voeding

Het belang van een goede voeding kun je van verschillende kanten bekijken.

  • Bij vrijwel alle vormen van reuma speelt een ontregeld afweersysteem een rol. Er zijn continu kleine of grotere ontstekingsprocessen aan de gang. Voeding helpt in het afweersysteem en kan zo de chronische ontstekingsprocessen beïnvloeden. Omdat een goede darmwerking essentieel is voor de weerstand kun je met voeding de darmwerking zo goed mogelijk maken.
  • Bij verschillende vormen van reuma zijn er verschillende aandachtspunten.
  • En medicijnen (zoals corticosteroïden en maagbeschermers) kunnen invloed hebben op de opname en de behoefte van verschillende vitaminen en mineralen.NB:

Op de site van het Reumafonds kun je ook algemene informatie vinden. Over voeding en artrose en reuma en voeding in het algemeen.

Algemene informatie over gezonde voeding kun je bijvoorbeeld vinden op de site van het Voedingscentrum.

Bij ledenvoordelen vind je enkele bedrijven waar je als lid van de Reumavereniging korting kunt krijgen.

Artrose en voeding

Een bekend gegeven is dat artrose een overbelasting vormt voor de gewrichten. Wanneer je overgewicht hebt, is het ook belangrijk dat je weet dat het vetweefsel rondom de buik ontstekingsbevorderende stoffen produceert. Dus artrose aan bijvoorbeeld de handen wordt ook beïnvloed door het overgewicht. Een extra reden dus om de voeding onder de loep te nemen en zo nodig te veranderen. (zie verder bij voeding en ontstekingsprocessen).

Bij artrose kun je overwegen om glucosamine (en chondroitine) te gebruiken. In een aantal studies wordt een gunstig effect gezien op de (pijn)klachten bij gebruik van 1500 mg glucosaminesulfaat. Start met de juiste dosering van een goed preparaat en kijk na 3 maanden wat voor jou het effect in de praktijk is. Desnoods probeer je vaker een periode met en zonder deze aanvulling om te kunnen merken wat het voor je doet.

 

Jicht en voeding

Bij jicht is een verhoogd urinezuurgehalte in het bloed aanwezig. Urinezuur en purine (waaruit urinezuur wordt gevormd) zijn normale producten in de eiwitstofwisseling. Bij iemand met jicht is de verwerking hiervan verstoord. Veel drinken (2-3 liter vocht) verdeeld over de gehele dag is belangrijk om de concentratie van urinezuur te verlagen. Alcohol is een bekende uitlokkende factor van een jichtaanval. Overgewicht kan de klachten verergeren, maar afvallen moet wel heel langzaam gebeuren. Want bij het afvallen komt urinezuur vrij. Eiwitrijke producten en purinerijke producten zoals orgaanvlees en wild kunnen in principe in normale hoeveelheden gebruikt. Dat wil zeggen niet meer dan 100-125 gram vlees (incl. vleeswaren). Meer aandacht krijgt tegenwoordig fructose. Bij de afbraak van fructose in de lever wordt urinezuur geproduceerd  en dit kan een stijging van het urinezuurgehalte in het bloed veroorzaken. Fructose zit van nature in fruit en vruchtensappen, maar ook suiker, glucose-fructosestroop en honing bestaan minstens voor de helft uit fructose. Het is goed dagelijks 2-3 stuks fruit te gebruiken, maar om andere bronnen van fructose zo veel mogelijk te mijden.

 

Osteoporose en voeding

De sterkte van onze botten (botdichtheid)  wordt op jonge leeftijd bepaald. Beweging, vitamine D en verschillende mineralen zijn belangrijk voor het vormen van een goede botdichtheid. Medicijnen als corticosteroïden vergroten het risico op botontkalking. Door te zorgen voor voldoende beweging, vitamine D en calcium, maar ook een goede aanvoer van mineralen als magnesium, silicium, borium, mangaan en vitamines als vitamine C en K kun je de botafbraak beïnvloeden. Deze vitaminen en mineralen verdienen meer aandacht dan je denkt.

Zie hier voor tips bij osteoporose.

 

Reumatoïde artritis en andere ontstekingsvormen van reuma

Bij deze vormen van reuma staan de ontstekingsprocessen op de voorgrond. Voeding kan dus hier een bijdrage leveren rondom deze ontstekingsprocessen. Verder hebben een aantal van de veel gebruikte medicijnen invloed op de opname en behoefte aan vitaminen en mineralen. Aanvulling van foliumzuur bij het gebruik van methotrexaat is in ieder geval al een gewoon gebruik. Gebruik van corticosteroïden  geeft aanleiding om calcium en vitamine D aan te vullen. Het is belangrijk om hierbij te kijken naar de juiste dosering en het kan de moeite waard zijn om bij preventie van osteoporose ook andere vitaminen en mineralen aandacht te geven. Veel gebruikte maagbeschermers kunnen een tekort aan vitamine B12 en magnesium opleveren.

 

Voeding en chronische ontstekingsprocessen

Voedingsstoffen zijn betrokken in afweer en ontstekingsprocessen. Voeding kan hierin dus ondersteunend werken.

Goede voedingsmiddelen en voedingsstoffen voor je afweer zijn:

  • groente en (voor o.a. vitamine C en diverse plantenstoffen
  • vette vis (of andere vetbronnen) voor essentiële vetten
  • vitamine D (een vitamine D tekort komt vaak voor. Het is dus de moeite waard om het vitamine D gehalte in het bloed te laten controleren en zo nodig aan te vullen)
  • B-vitamines (in heel veel verschillende voedingsmiddelen)
  • vitamine A en bèta caroteen
  • voor ‘gevorderden’ ook: insecten, zeewier en paddenstoelen

Zelfs kruiden als fenegriek en curcuma worden genoemd vanwege effecten op de weerstand.

De darmen zijn essentieel in het op peil houden van de weerstand. Bacteriën in de darm helpen daarbij. En wij moeten de bacteriën helpen te overleven door ze ‘eten te geven’ in de vorm van groente, fruit, peulvruchten, haverproducten, volkoren graanproducten, noten, zaden en pitten.

Via voeding zijn er dus mogelijkheden om je conditie en afweer te verbeteren.

 

Andere klachten bij reumatische ziekten

Andere klachten die aanleiding kunnen zijn om een diëtist te raadplegen zijn: mond- en slikklachten, maag-en darmklachten en ondergewicht. Elk van deze klachten heeft invloed op hoe je je voelt en ze hebben invloed op je conditie.

 

Voeding en medicijnen

Sommige medicijnen worden beter opgenomen als je ze op een lege maag inneemt, andere kun je beter tijdens de maaltijd innemen. NSAID’s (ontstekingsremmers zoals bijvoorbeeld: diclofenac, ibuprofen, acetylsalicylzuur, naproxen) moeten bijvoorbeeld vaak tijdens de maaltijd omdat er anders kans is op maagirritatie. Lees dan ook de bijsluiter van je medicatie hierop na.

In die bijsluiter vind je ook of je medicijnen bijvoorbeeld met water of juist met melk moeten worden ingenomen. Ook bij enkele medicijnen liever geen grapefruitsap drinken. Vraag het eventueel ook na bij je apotheker of arts. Ook de site van Lareb kun je antwoorden vinden.

Ook de combinatie medicijnen en alcohol is vaak niet goed. Ook hierover meer in je bijsluiter.

De medicatie kan ook invloed hebben op je eetlust. Dat is heel persoonlijk. Overleg eventueel met je arts wat mogelijke alternatieven zijn.

Een van de bijwerkingen van de methotrexaat was dat ik totaal mijn eetlust kwijtraakte.

Ik vond dat echt een aantasting van mij leefgenot.

Dat was een van de redenen dat ik, in overleg met mijn arts, de dosis heb aangepast.

Bij die lagere dosering verdween dit effect gelukkig.

En bleef mijn reuma toch onder controle. Yvonne, Gouda

De dietist?

Je houden aan de richtlijnen voor goede voeding en erachter komen wat speciaal voor jou die ‘goede voeding’ is, is niet altijd makkelijk. Hoe je je klachten kunt verminderen of kunt verslechtering voorkomen zou je met een dietist kunnen doorspreken. Advisering door een diëtist wordt tot 3 uur per kalenderjaar vergoed vanuit de basisverzekering. Via je aanvullende verzekering wordt mogelijk meer tijd vergoed. Hier vind je adressen van dietisten in de regio.